This page requires Flash Player version 10.1.52 or higher.

A journey of a 1000 miles begins with the first step. Lao Tzu. Welkom op de site mindfulnessnu.org van Peter Baert. Stress en onzekerheden horen bij het leven. Ze zitten nu eenmaal verweven in de menselijke conditie. Echter dat wil niet zeggen dat je je al te zeer door hoeft te laten leiden. Mindfulness leert je hoe je effectiever met stress, je angsten , depressieve gevoelens en chronische pijn om kunt gaan. Mindfulness betekent heel bewust aandacht kan schenken aan je ervaringen, op dit moment en zonder daarover oordelen te hebben. Dit zorgt uiteindelijk voor een herkenning en erkenning en uiteindelijk tot grotere acceptatie van je gevoelens en gedachten, die je daarvoor belemmerden. En acceptatie op haar beurt, maakt dat je meer van het leven kan genieten en ook het leven kan leiden wat voor jou waardevol is. Op deze site, vindt je o.a. informatie over individuele therapie, over de groepstrainingen en achtergrondinformatie over mindfulness. Welcome to the site mindfulnessnu.org by Peter Baert. Stress and insecurities are part of life. They are just woven into the fabric of our human condition. However, it does not mean that you have to be carried away by them. Mindfulness teaches you to deal more effectively with your stress, fears, anxieties and chronic pain. One of the definitions of mindfulness is: paying attention to that what is, on purpose, in the present moment, non-judgmentally. This kind of attention in the end means a deeper acceptance of your thoughts and feelings and this in turn makes your life more enjoyable and valuable in the sense of leading the kind of life you really want. On this site you can find information about individual mindfulness therapy in dealing with your depression, anxieties, worries, stress and chronic pains. Moreover you can find links to English sites about background information on mindfulness. De 7 factoren van mindfulness In zijn werken beschrijft Jon Kabat-Zinn, die de grondlegger is van de heden-daagse mindfulness training, de 7 factoren van mindfulness. Je kunt deze factoren beschouwen als de houding waarmee je mindfulness beoefent. Ze zijn nauw met elkaar verbonden. Je zult merken dat wanneer je één factor hanteert, dit onmiddellijk zijn invloed uitoefent op de andere factoren. De factoren zijn: Niet oordelen Als je observeert dat wat er op dit moment zich afspeelt, neem je een houding aan van een onbevooroordeelde, ontspannen doch oplettende observator van je huidige ervaring. Het is de kunst om je ervaringen te laten zijn, zonder dat je daaroverheen een oordeel legt. Oordelen zorgen er immers voor dat je blijft hangen in zich herhalende gedachten en gevoelens, die je afscheiden van je directe ervaring. Het geeft lading aan je ervaring, waardoor deze niet vrijelijk naar zijn natuurlijk einde kan uitstromen. Het is van belang om je oordelen te zien, wanneer je aan het oordelen bent. Als ze er zijn mogen ze er zijn, simpel omdat ze er al zijn. Je hoeft je oordelen niet te veroordelen. Met mildheid gadeslaan is al voldoende. Geduld Geduld is het vermogen om tegenslagen te incasseren, in moeilijke situaties je kalmte en zelf-beheersing te bewaren. In de mindfulness oefeningen betekent het ook dat je zelfs van binnen niet protesteert. Geduld betekent ook dat je je ideeën loslaat hoe de dingen zouden moeten zijn en ziet hoe de dingen in werkelijkheid zijn. Geduld geeft de ruimte waarin de emoties en je vastgeroeste ideeen zich kunnen oplossen. Ook hier geldt dat je met vriendelijke aandacht je ongeduld bljift observeren. Je hoeft er niet voor weg te lopen Met een houding van toenadering naar je ongeduld gaan zal je uiteindelijk geduldiger maken. "Rustig aan", is het ritme van geduld. Eindeloos beginnen Eindeloos beginnen houdt in dat je je openstelt voor de ervaring van dit moment, alsof het het voor de eerst keer beleeft. Het is het tegenwicht tegen routine, verveling en tegen de automatische piloot. Routine betekent dat je de rijkdom van het leven mist, want elk moment is immers uniek. Routine betekent ook dat je het negatieve onbewust laat en via de automatische piloot dieper weg zakt in een negatieve stemming. Met behulp van aandacht kun je elke ervaring, ook al kom je hem voor de honderdste keer tegen, als een unieke, waardevolle ervaring leren zien. Je begint dan einde-loos opnieuw. Vertrouwen Vertrouwen betekent in dit geval vertrouwen hebben in het proces van daadwerkelijk aanwezig zijn, ook als het moeilijk is. Als je de werking van je geest helderder gaat zien, zie je hoeveel ruimte om datgene wat je ziet komt, hoe werkbaar een situatie wordt, zelfs situaties waarvan je geloofde dat je ze niet aankon. En dat geeft vertrouwen, gebaseerd op je ervaringen. Wat ook de uitkomst van een bepaalde situatie zal zijn, als je kunt denken : "Het komt wel goed", dan heb je een prachtige basisveiligheid in dit leven. Niet – streven Als je van A naar B wilt, blijf je bij A. In het dagelijks leven zijn we bezig om dingen tedoen, dingen te veranderen. Er zit een discrepantie tussen nu en wat we willen. Dan gaan we dingen ondernemen om ons doel te bereiken. Daar is niets mis mee natuurlijk. Alleen is deze strategie niet efficient als het om gedachten en gevoelens gaat. Die laten zich niet zo gemakkelijk vatten in stappenplannetjes. Mindfulness draait niet om doen, maar om niet doen. Het heeft iets paradoxaals. De beste manier om iets te bereiken is, of dat nu beheersing van je angst is, vermindering van stress of spirituele groei, geen resultaat na te streven maar de dingen laten zijn zoals ze zijn, met vriendelijke aandacht. Als je van A naar B wilt, blijf je dus bij A… Acceptatie Acceptatie is een proces. Het begint met de bereidheid om de dingen te zien zoals ze werkelijk zijn. Vaak moet je eerst door allerlei andere gevoelens heen om datgene wat je ziet te kunnen accepteren. Acceptatie betekent dat je niets meer hoeft toe te voegen aan dat wat er is, in de vorm van weerstand of verlangen om de dingen anders te willen hebben. Acceptatie betekent dan ook dat je stopt met strijden, met ontkennen. Acceptatie betekent dat je vanuit het hart kan zeggen "Het is goed zoals het nu is". Acceptatie betekent niet dat je alles maar leuk hoeft te vinden. Acceptatie betekent de dingen zien zoals ze nu zijn en vandaaruit kun je natuurlijk altijd bekijken of je iets kunt verbeteren aan je situatie in je dagelijks leven. Loslaten Vaak klampen we ons om allerlei redenen aan dingen vast en misschien wel het hardnekkigst aan je gedachten en gevoelens over jezelf, anderen en situaties. Hierachter zit je diepgewortelde voorkeur of afkeer van dingen en je oordeel hierover. Je kunt die voorkeur en afkeer soms heel letterlijk voelen als een samentrekking in je lichaam. Ook dat mag er zijn, accepteer je, waardoor ook de verkramping zachter wordt. Door met aandacht je ervaring te laten zijn zoals die is, zonder ingrijpen van jouw kant, laten de dingen zich uiteindelijk los, net zoals lijm in water gaat oplossen. Je hoeft nog geen eens actief los te laten, met de juiste aandacht ontvouwt het proces van loslaten vanzelf wel. Downloadable PDF's Pijn hanteren op een andere manier Gepubliceerd in MS-anders, tijdschrift voor MS patienten. Kracht uit niks: artikel over meditatie in het NRC van 21 maart 2009 De overeenkomsten en verschillen tussen Vipassana meditatie en mindfulnesstrainingen door Peter Baert. Eventuele reacties kunt u mailen naar peterbaert@hotmail.com Downloadable PDF's Effect van mindfulness Met toestemming  van de uitgeverij overgenomen uit: Mindfulness. De aandachtsvolle therapeut door Monique Hulsbergen. Uitgeverij Boom. De effecten van meditatie wetenschappelijk onderzocht U kunt dit onderwerp tevens beluisteren op de radio. Ga naar www.boeddhistischeomroep.nl. Dan naar radio. Vervolgens archief 21 mei 2006. Boekentips mindfulness voor de verdieping en inspiratie • Handboek meditatief ontspannen - Jon Kabat-Zinn - Uitgeverij Altamira-Brecht • Angst beheersen met aandacht - J. Brantley - Uitgeverij Nieuwezijds • Mindfulness in de maalstroom van je leven - Edel Maex - Managementboek • Thuis komen bij jezelf - J. Kabat-Zinn - Managementboek • Mindfulness als uitweg. Practische oefeningen voor alledaagse problemen - D. Siegel. Uitgeverij Acco • Mindfulness en de bevrijding van depressie, voorbij chronische ongelukkigheid - M. Williams, • J. Teasdale, Z. Segal, J. Kabat-Zinn - Uitgeverij Nieuwezijds Meer Boeddhistisch georienteerd: • Bevrijdend inzicht - Frits Koster - Uitgeverij Synthese • Alle boeken van Jack Kornfield • Alle boeken van Thich Nhat Hanh Een website met nog veel meer boektitels en ook video's: • www.mindfulness.in/diversen_literatuur.html Links: On youtube.com you can find many video's on mindfulness. Specially recommended are the videos on mindfulness by Jon Kabat-Zinn. Among others: • Mindfulness with Jon Kabat-Zinn • Jon Kabat-Zinn: Coming to our senses • Mindfulness stress reduction and healing • Jon Kabat-Zinn: What is mindfulness? Recommended too are the talks on Mindfulness-based cognitive therapy (MBCT) by Professor Mark Williams: • Professor Mark Williams on MBCT • Mark Williams talks about MBCT Of course there are a lot more videos about mindfulness. Leren omgaan met chronische depressie en angst De benadering van mindfulness: Depressie en angst Depressie en angst zijn aandoeningen die veel voorkomen. Depressie en angst omvatten zowel biologische veranderingen in de chemische samenstelling van de hersenen als psychologische ver-anderingen, namelijk in de manier waarop we denken en voelen. Daarom is het vaak nuttig/heilzaam om een medische behandeling van depressie en angst (pillen) te combineren met een psycho-logische benadering. Behandeling van depressie en angst Je arts heeft je wellicht in de periode dat je depressief of angstig was medicijnen voorgeschreven. Deze hebben een biochemische uitwerking op de zogenaamde neurotransmitters (chemische bood-schappers) in onze hersenen. Hoewel medicijnen goed kunnen werken in het verminderen van de symptomen, leveren ze geen permanente genezing op. De effecten van de pillen houden aan zolang je ze inneemt. Dit kan jaren zo doorgaan, aangezien het nu de gangbare manier is om een nieuwe depressie en angstaanvallen te voorkomen. Echter, er zijn veel mensen die op een andere manier willlen omgaan met hun gevoelens van depressie en angst. Gebruikte methode ter preventie van meer depressie en angst Wat ook de oorzaak van je depressie en angst geweest zijn, de ervaring ervan heeft een aantal na-effecten: Eén ervan is dat de kans groter is geworden dat je telkens opnieuw depressief en angstig zult worden. De aandoening wordt chronisch en belet je een waardevol leven te leiden, het leven dat jij wilt. Het doel van deze therapie is dat je op een andere manier met je depressieve en angstige gevoelens leert omgaan, in de zin dat je er minder door overweldigd raakt, dat de gevoelens werk-baar worden. Het natuurlijke gevolg is dat je in staat bent om een voller en rijker leven te leiden. Dit doen we met behulp van 3 elementen: • Het trainen van de aandacht met behulp van inzichtmeditatie • Vermindering van angst, spanning en depressie door het opsporen van je automatische gedachten en diepere gedachten (schema's), in de zin van hoe jij in de wereld staat. Dit is het cognitieve ele-ment van de therapie • Aandachtsgerichte lichaamsoefeningen zoals ademhalingsoefeningen, de bodyscan, loopmedita-tie en yoga In individuele therapie krijg je ook oefeningen en cd's die toegesneden zijn op jouw unieke situatie. Het centrale element in al deze oefeningen is het ontwikkelen van de aandacht: namelijk op een milde en precieze manier opmerkzaam te zijn op dat wat er is, doelbewust, op dit moment en zonder te oordelen (Jon Kabat-Zinn). Je past dit toe op je gedachten, emoties en je lichamelijke gevoelens. Er kan pas verandering optreden als je datgene wat je vaak onbewust beweegt, tot een bewuste ervaring hebt gemaakt. Daarna heb je werkelijk de keuze om ermee om te gaan zoals jij dat wilt. Dit geheel wordt aandachtsgerichte cognitieve therapie genoemd. Huiswerk: Het belang van oefenen Samen werken we aan het veranderen van patronen in je geest, die tot een diepgewortelde gewoon-te zijn verworden. Veranderingen daarin hebben alleen een goede kans van slagen als we tijd en energie steken in het aanleren van nieuwe vaardigheden. Deze benadering is geheel afhankelijk van je bereidheid om tussen de bijeenkomsten "huiswerk" te doen. Heel concreet betekent dit dat je gedurende zes dagen per week ongeveer drie kwartier per dag bezig bent met o.a. het uitvoeren van opdrachten en het doen van oefeningen, al dan niet met behulp van de cd's die je meekrijgt. Uiteraard kunnen we samen bekijken hoe we dit het beste in je dagelijks leven in kunnen passen. Het onder ogen zien van de moeilijkheden Van de bijeenkomsten en de huiswerkopdrachten kun je leren hoe je meer bewust en aanwezig kunt zijn op elk moment van je leven. Het goede nieuws is dat je leven hierdoor interessanter, levendiger en meer vervuld wordt. Aan de andere kant betekent dit dat je daadwerkelijk onder ogen gaat zien wat op dit moment moeilijk voor je is. Je zult ook leren om het te durven herkennen en erkennen. Dat is op de lange termijn de meest effectieve manier is om je gevoel van niet-gelukkig zijn te verminderen. Tevens is dit essentieel om de kans op een nieuwe depressie en angstaanvallen te verkleinen. Als je onplezierige gevoelens, gedachten of ervaringen op tijd waarneemt, namelijk op het moment dat ze ontstaan, dan ben je beter in staat om ze in de kiem te smoren, voordat ze intenser en hardnekkiger worden en uitmonden in een nieuwe depressie of angstaanval. In de therapie leer je op een vriendelijke manier om de voor jou moeilijke dingen onder ogen te zien. Ander goed nieuws is dat de vaardigheden die je leert je verdere mentale en spirituele ontwikkeling zullen bevorderen, ook als er geen sprake meer is van depressie en angst. Mindfuless leidt uitein-delijk tot de ultieme mentale gezondheid. Kortom, het zijn vaardigheden die je je leven lang kunt gebruiken. Geduld en doorzettingsvermogen Het veranderen van diep gewortelde patronen van je geest kost veel tijd en energie. De effecten hiervan kun je soms pas later merken. Je kunt het vergelijken met tuinieren: je maakt de grond klaar, plant de zaadjes, zorgt ervoor dat ze genoeg water krijgen en gevoed worden. En vervolgens wacht jegeduldig op het resultaat. Misschien herken je dit patroon van toen je bijvoorbeeld anti-depressieva innam: de effecten deden namelijk ook pas later voor. Op dezelfde manier wordt er van je gevraagd om datgene wat je aangeboden krijgt te benaderen in een sfeer van geduld en doorzettingsvermogen. Je commiteert jezelf om tijd en energie te steken in de therapie, terwijl je met geduld accepteert dat de vruchten van je inspanningen niet altijd onmiddellijk zichtbaar zullen worden. Deze therapie is bedoeld voor een ieder die te maken heeft met • stress • een burn-out • depressiea • angstklachten • chronische pijn Voor een ieder die de kwaliteit van zijn leven wil verbeteren in de richting van een waardevoller leven. In de mindfulness therapie gaat het niet zozeer om het direct oplossen van je problemen, maar veeleer om de verandering in je relatie tot die problemen. Als de problemen hierdoor minder in het centrum van je aandacht en leven komen te staan, komt er veel meer ruimte om te genieten in het hier en nu en om je leven in die richting te laten ontwikkelen die jij waardevol vindt. Het paradoxale van mindfulness training is dat juist door een dergelijke verandering in je mentale houding je problemen vaak verminderen of zich oplossen. Alsof dit het natuurlijke gevolg is van je verandering in houding. Uit onderzoek is gebleken dat het volgen van de mindfulness training uiteindelijk leidt tot: • Een vermindering van je angst- en depressieklachten. • Beter leren omgaan met je chronische pijn • Beter slapen • Een betere energiehuishouding • Een beter vermogen om te kunnen genieten in het hier en nu • Een betere concentratie • Een beter inzicht in je mogelijheden en grenzen, waardoor er een positiever zelfbeeld ontstaat. • Een verhoogd niveau van welzijn Meer informatie kun je vinden onder MINDFULNESS in het onderdeel Onderzoek. Mindfulness-based cognitive therapy for depression, anxiety and chronic pain. The approach of mindfulness: Depression and anxiety Depression and anxiety are very common problems. Depression and anxiety involves biological changes in the chemical composition of the brain as well as psychological changes in the way we think and feel. That's why it is often useful to combine medical treatment of depression and anxiety with a psychological approach. Treatment of depression and anxiety Maybe your doctor has prescribed medicines for your depression and anxiety. Although these can be useful in lessening your symptoms, they do not offer a permanent cure. The effects continue as long as you are taking the pills. However, many people prefer other ways to deal with their depres-sion and anxiety. In mindfulness-based cognitive therapy you will learn skills to help you deal with your thoughts and feelings in a different way. The same applies when you are suffering from chronic pain. The basic skill we are going to develop is mindfulness. Mindfulness means paying attention in a different way than you are used to: namely being attentive with precision in the present moment in a nonjudgmental way regarding your sense impressions, your thinking, feelings and physical sensations. This can be trained in different ways: • By insight meditation (sitting and walking postures). • By applying mindfulness to your automatic thoughts and to your basic assumptions about yourself • and the world. We call this the cognitive part of the therapy. • By bodily exercises such as breathing exercises, the body scan and yoga. In the cognitive part of this training we take a close look at which thoughts and assumptions maintain your depression, anxieties and make your pain worse. After having discovered these, we apply mindfulness to it. This combination is called mindfulness-based cognitive therapy. It is an evidence-based form of therapy. Yoga is also a way to increase your mindfulness regarding your bodily and indirectly your mental feelings. In addition to this, some other evidence-based strategies besides the strategies of mindfulness for increasing your happiness will be offered. Change can only occur when you make that which has been unconscious into a conscious experience, so that you get the freedom of a real choice how to deal with your experience. Homework: the importance of practicing Together we will work on changing patterns of the mind, which have become deep-rooted habits. However, changing this will only be successful if you want to spend time and energy in learning these new skills. This approach is completely dependent on your willingness to do home assign-ments between the sessions. It means that you do the given assignment during 6 days of the week for about 45 minutes a day during the whole course (about 8-10 sessions). These assignments include among other things performing the excercises by listening to the cd's. Although you are probably busy, the assignments are an essential part of the training. Of course we can take a look together how to apply the "homework" in your daily schedule. Facing difficulties The meetings and homework can teach you how to become more fully aware in each moment of your life. The good news is that - due to developing mindfulness - your life can be more interesting, livelier and more fulfilling. On the other hand, facing what is present in this moment, can be difficult and unpleasant. It requires courage to see difficulties, but if you have the courage to recognize and acknowledge what comes in your field of awareness, in the long term this is the most effective way to reduce your feelings of unhappiness. If you become aware of unpleasant feelings, thoughts and experiences in time, at the moment of arising, you will be better able to "nip them in the bud", before they get more intense and persistent and progress into a new depression, a pattern of anxiety or makes your chronic pain more difficult to bear. In this therapy you learn to face the difficulties in a friendly way. The other good news is that these skills will be very helpful for further mental and spiritual development, beyond depression and anxiety. These are truly skills for life. Patience and perseverance Changing deep-seated patterns of the mind takes a lot of time and energy. The effects of it will not always be noted immediately. You can compare it with gardening: you have to prepare the ground, plant the seeds, ensure that they get enough water and nourishment and then patiently wait for the results. Maybe you are already familiar with this pattern when you took medication: the effects of it came later. We ask you to approach this training in the same way, with a spirit of patience and perseverance, committing yourself to put time and energy in this therapy, while accepting patiently that the fruits of your efforts will not show themselves immediately. For whom? This therapy is meant for those who are suffering from afflictions like: • Stress • Burn-out • Depression • Anxieties like panic, worry, social anxiety, obsessions, some forms of post-traumatic stress • Chronic pain For anybody who wants to improve the quality of his/her life in the direction of more valuable living. Mindfulness therapy is not so much about directly solving your problems, but more about changing your relationship to those problems. As a result of mindfulness therapy, the problems recede to the background of your attention so that more mental and emotional space is available to enjoy the present moment and to develop the life, which is most valuable for you. The paradox of mindfulness therapy is that just because of this change in your mental attitude the problems often are reduced or dissolved altogether. As if this is the natural consequence of this change in attitude. Of course there has been a lot of research and it is shown that mindfulness-based therapy leads to: • A reduction of your anxiety and depression symptoms • More effectively managing chronic pain • A better sleep quality • A better energy level • Being more able to enjoy the present moment • Better concentration • Better insight in your abilities and limitations • Higher self-confidence • Higher level of general well-being Plaats en tijd van de groepstraining Tijdstip: Op de woensdagen 7 september tot en met 26 oktober 2011 (8 keer) van 10.00 -12.30 uur Locatie: Spiritueel centrum de Roos, P.C. Hooftstraat 183, Amsterdam Na sessie 7 wordt er op een zaterdag nog een extra stilte-dag gepland tussen 10.00 en 16.00 uur. Nadere informatie hierover volgt nog. Locatie: Individuele therapie: Bosboom Toussainstraat 32, Amsterdam Groepstraining: Spiritueel centrum de Roos, P.C. Hooftstraat 183, Amsterdam Intake-gesprek (individuele therapie) Het intake gesprek dat je krijgt, is voor jou ook een gelegenheid om vragen te stellen over de therapie. De kosten van het intakegesprek bedragen 30 euro. Kosten De kosten (78 euro per sessie van 1 uur) worden voor een aanzienlijk deel vergoed via het basispakket en zo mogelijk het aanvullend pakket in uw zorgverzekering. Intake interview (individual therapy) The intake interview is an opportunity to ask questions about this mindfulness based therapy. The therapy is on an individual basis. The costs of the intake interview amount to 30 euro. Fees The fees (78 euro for one session of 1 hour) are for the most part reimbursed by your health insurance. Intake (groepstraining) Mocht je geinteresseerd zijn, dan krijg je een intake formulier toegezonden en wordt er indien je dit op prijs stelt telefonisch contact met je opgenomen. Ook kun je bellen voor vragen: 020-6833049 of peterbaert@hotmail.com Kosten (groepstraining) 475 euro all-in voor totaal 8 keer 2 1/2 uur. Een klein gedeelte daarvan (ongeveer 100 euro) kan vergoed worden door je zorgverzekeraar, als je een verwijsbriefje hebt van je arts. Trainer Drs. Peter Baert (1952) is psycholoog NIP. Hij is BIG geregistreerd gezondheidzorgpsycholoog, thera-peut, yogaleraar en geautoriseerd Vipassana-leraar. Daarnaast werkt hij part-time in het onderwijs als schoolpsycholoog. Peter houdt zich al een kleine dertig jaar bezig met mindfulness in de vorm van inzichtmeditatie. In die tijd heeft hij tientallen meditatieretraites gevolgd, met name in Birma, Thailand en Nepal. Deze retraites, variërend in duur van een week tot 4 maanden, vormen de basis van zijn ontwikkeling tot mindfulnesstherapeut. Op dit moment volgt hij de mindfulness opleiding bij See True mindfulness. Sinds 2003 is hij bevoegd yoga-docent (afgestudeerd bij de lerarenopleiding Saswitha-yoga). Hij is als leraar verbonden aan het Dhammadipa meditatiecentrum in Amsterdam en de Stichting Sangha-Metta. Daarnaast geeft hij mindfulness training aan MS-patienten. Drs. Peter Baert (1952) is a (BIG and NIP) registered health care psychologist, therapist, authorized Vipassana meditation teacher and certified yoga teacher. He has been meditating for almost 30 years. Since 2003 he is a certified yoga teacher (Saswhita). He teaches meditation at the Dhamma-dipa meditation center in Amsterdam and is guide retreats in the country. He has done numerous shorter and long meditation retreats himself in Thailand, Birma, Nepal and the Netherlands. His teachers are among others the late Mettaviharee and U Vivekananda (Lumbini, Nepal). These retreats in particular have laid the foundation of his development as a mindfulness therapist. Besides he is part-time working at primary schools as a school psychologist. At present he is developing a mindfulness training for primary school kids and following a mindfulness training course (See True mindfulness). He also offers mindfulness courses to MS patients. Peter Baert tel: 020-6833049 email: peterbaert@hotmail.com